Een spiraaltje gebruiken als anticonceptie?

Wat is een spiraaltje?

Een spiraaltje is een kunststof ankertje, ook wel Intra-Uternine Device (IUD) genoemd, dat in de baarmoeder wordt geplaatst om een eventuele zwangerschap te voorkomen. Letterlijk betekend Intra-Uternine Device ‘voorwerp in de baarmoeder’. Er zitten twee draadjes aan het spiraaltje vast die uit de baarmoedermond hangen zodat het spiraaltje later weer makkelijk verwijderd kan worden. Wanneer het spiraaltje eenmaal is verwijderd, kan men direct weer zwanger worden. Een spiraaltje werkt ongeveer 5 jaar lang en is 3×3 cm groot. Wanneer je op zoek bent naar een vorm van anticonceptie die lang haar werk doet, dan is een spiraaltje de perfecte oplossing. Daarnaast is een spiraaltje ook een van de goedkoopste vormen van anticonceptie.

Er zijn 2 verschillende soorten, namelijk een koperspiraaltje en een hormoonspiraaltje. Een koperspiraaltje is met koperdraad omwikkeld en het hormoonspiraaltje is een spiraal dat het hormoon progestageen afgeeft. Beide spiraaltjes zijn heel betrouwbaar.

De werking van een spiraaltje

Een koperspiraaltje werkt iets anders dan een hormoonspiraaltje. Het koperspiraaltje maakt het baarmoederslijmvlies ongeschikt voor de innesteling van een bevruchte eicel en zorgt ervoor dat de zaadcellen die uw baarmoeder binnenkomen onvruchtbaar worden. Het hormoonspiraaltje geeft een zeer kleine hoeveelheid hormoon (progestageen) af. Progesteron maakt het baarmoederslijmvlies ongeschikt voor innesteling van een bevruchte eicel. Daarnaast maakt het hormoon het slijm van de baarmoedermond minder doorgankelijk voor zaadcellen. Een groot voordeel van een hormoonspiraaltje is dat er veel minder progestageen in het bloed komt dan bij andere hormonale anticonceptiemiddelen. Over het algemeen blijft een koperspiraaltje langer werkzaam dan een hormoonspiraaltje maar er wordt geadviseerd een spiraaltje na 5 jaar te vervangen. 

Het inbrengen en verwijderen van een spiraaltje

Een huisarts of gyneacoloog kan het spiraaltje bij u inbrengen. Een spiraaltje wordt meestal tijdens of vlak na de menstruatie ingebracht. De kans dat je dan niet zwanger bent is dan het grootst en het spiraaltje is dan direct werkzaam en betrouwbaar. Een spiraaltje wordt met een speculum (eendenbek) ingebracht zodat de huisarts of gyneacoloog de baarmoedermond goed kan zien. Het spiraaltje wordt daarna via een dun hulsje naar binnen geschoven en de draadjes worden op maat geknipt. Doormiddel van deze draadjes kan het spiraaltje later weer makkelijk verwijderd worden. Je huisarts of gyneacoloog kan voorzichtig aan de touwtjes trekken waardoor het spiraaltje weer naar buiten komt. Verwijder het spiraaltje nooit zelf maar maak een afspraak met je huisarts. Wanneer  je het zelf verwijdert zonder ervaring kun je namelijk iets beschadigen. Het is belangrijk om samen met je huisarts te kijken wat het beste moment is om je spiraaltje te verwijderen of opnieuw te plaatsen. Meestal dient dit uiterlijk op de 7^e dag van je menstruatie te gebeuren.

Wie kan een spiraaltje gebruiken?

Bijna elke vrouw kan een spiraaltje gebruiken, ook wanneer je nog geen kinderen hebt gehad. Wanneer je van jezelf al veel pijn hebt tijdens de menstruatie of daarbij veel bloed verliest, wordt geadviseerd om een hormoonspiraaltje te kiezen. Verder is het belangrijk dat u geen last hebt van ontstekingen in de baarmoeder of eierstokken. 

Wat zijn de bijwerkingen van het spiraaltje?

Het koperspiraaltje:

• Kan ervoor zorgen dat de menstruaties wat langer duren dan je bent gewend en kan ervoor zorgen dat je wat meer bloed verliest en krampen geeft.
• Geeft vaak meer vaginale afscheiding maar dit kan geen kwaad.
• Kan ervoor zorgen dat je tussen de menstruaties door wat bloed verliest.

Het hormoonspiraaltje:

• Kan soms lichte bijwerkingen geven zoals gespannen borsten of lichte misselijkheid.
• Zorgt ervoor dat de menstruaties vaak minder hevig en pijnlijk zijn en minder lang duren.
• Kan ervoor zorgen dat je tussen de menstruaties door wat bloed verliest.
• Zorgt er vaak voor dat de menstruaties helemaal wegblijven maar dit kan geen kwaad.
• Geeft vaak meer vaginale afscheiding maar dit kan geen kwaad.